Chủ Nhật, 30 tháng 6, 2013

Vô cảm


Những cơn mưa đầu mùa trở về tiếp thêm nhựa sống cho cỏ cây hoa lá, làm dịu đi cái rát buốt ngự trị nơi lòng đất mẹ khô cằn. Mưa về, vạn vật dường như cũng trở nên hiền hòa. Thế nhưng tại sao những cơn mưa không thể nào tưới mát mảnh đất tâm hồn tôi đã gần như nứt nẻ. Mọi thứ trong trái tim khô héo từng ngày, dòng cảm xúc dường như cạn kiệt. Mưa, tôi không buồn, không nhớ cũng không hoài niệm những ngày xưa. Mưa đơn giản chỉ là một hiện tượng thời tiết chẳng lạ lùng. Ngày qua ngày, tôi sống điềm nhiên như không hề có cảm giác. Đôi lúc, vẫn có một chút gì vấn vương len lỏi trong tâm hồn nhưng rồi nó cũng sớm qua đi như những giọt nước mỏng manh chưa kịp ngấm sâu vào lòng đất đã vội bốc hơi đi mất. Tôi chờ thời gian mang đến cho mình một sự thay đổi. Có lẽ tôi quá bệ rạc để nhấc chân lên đi tìm một điều mới mẻ. Tôi chỉ biết chờ…và chờ!
Nỗi khao khát trong tôi đã sớm phai tàn theo năm tháng, như một thứ ánh sáng đã bị màn sương làm cho mờ nhạt. Tôi chẳng mưu cầu hạnh phúc, chẳng tha thiết tình yêu cũng không quan tâm đến những gì đang diễn ra quanh mình. Tôi đánh mất cả lòng nhiệt thành và niềm tin vào tình yêu, cuộc sống. Nếu nói mảnh đất tâm hồn tôi đã bị sa mạc hóa thì cũng chẳng sai cho lắm. Ngày xưa, trái tim tôi đầy ắp thương yêu, vườn hoa trái dâng đầy hương sắc, mầm ước mơ tươi tốt từng ngày, cây tình yêu tôi hết lòng vun xới. Giờ đây, tất cả chỉ còn một bãi cát trống khô khan, hoang hoải đến nao lòng. Khi yêu thương đã hết, chẳng còn thứ gì có thể tồn tại trong trái tim. Khi cảm xúc cạn khô, chẳng ước mơ nào có thể hình thành.
Cuộc sống của tôi bây giờ quá đỗi nhạt nhòa, chẳng điều gì tạo nên điểm nhấn cho một con người không còn biết cảm thông. Và tất cả niềm vui nỗi buồn sẽ chẳng còn ý nghĩa khi chẳng thể tác động đến tình cảm của tôi. Sẽ như thế nào nếu tôi cứ trơ lỳ với mọi thứ? Liệu sự vô cảm có thể nào bám chặt lấy tôi? 
-internet-

Thứ Hai, 29 tháng 10, 2012

Nói chung một thứ tiếng

Một nền kinh tế toàn cầu và ngày càng phụ thuộc vào nhau đã khiến cho việc nói chung một thứ tiếng trở nên quan trọng hơn bao giờ hết đối với những người làm kinh tế. Thượng nghị sĩ Mỹ, Paul Simson, tác giả cuốn " The Tongue - Tied American", đã nói rất vắn tắt như sau: Khi bạn mua, bạn có thể nói bằng bất cứ thứ tiếng nào, nhưng khi bạn bán, bạn phải nói bằng thứ tiếng của khách hàng."
Hiện nay, rất nhiều công ty đang ngày càng nhận ra rằng, việc học ngoại ngữ qua cách học siêu tốc là một công cụ cạnh tranh vô cùng sắc bén mà họ cần. Phương pháp lý tưởng hiện nay giúp truyền cảm hứng cho tinh thần học hỏi trong một công ty chính là kết thân cho những lợi ích của việc tự học tại nhà với học ngoại ngữ theo nhóm.
Các học viên sẽ sử dụng những khóa học tự túc như là một biện pháp chính để học ngoại ngữ, nhưng để kích hoạt được những gì đã học, họ cần phải tiến hành học nhóm.
Việc học nhóm có thể diễn ra 1 tuần 1 lần, mỗi lần kéo dài 90 phút tại công ty với wj tham gia của trợ giảng ngoại ngữ. Mỗi tuần học đều phải đảm bảo rằng, sinh viên đều áp dụng từ vựng mà họ học từ tuần trước. Chúng tôi còn cung cấp cho giáo viên một hộp thẻ nhớ đầy màu sắc, áp phích teo tường và một bộ chương trình giảng dạy với nhiều hoạt động thú vị.
Việc biết chắc rằng mình sẽ tiếp xúc với bạn học sẽ đảm bảo rằng mỗi sinh viên đều làm phần bài tập của mình.
Học viên Trevor Burdett, người tham gia khóa học siêu tốc tại Crosfield Elactronics, vương quốc Anh nói: " phương pháp này  có hiệu quả không ư? Tôi có thể đưa ra câu trả lời chắc chắn rằng: có. Bí quyết ở đây, không còn nghi ngờ gì nữa, đó chính là sự vui vẻ. Một tuần trôi qua, nhưng bạn vẫn thấy phấn khích với việc học. Bạn có cơ hội thực sự được giao tiếp với mọi người bằng thứ tiếng bạn mới học. Đó chính là điều mà rất nhiều nhà kinh doanh mong muốn,
Nhóm mười học viên chúng tôi hoàn thành kháo học trong vòng 12 tuần và tất cả chúng tôi đều cảm thấy mình đã có thể sử dụng được tiếng Đức một cách thành thạo. Chúng tôi đều nhận ra sự khác biệt trong thái độ của chúng tôi khi tiếp xúc với người nước ngoài.
Song có lẽ thành công lớn nhất phải kể đến là điều đạt được trong một trường học ở Westminster, nước Anh. Trong một lớp học, các em học sinh muốn học tiếng Italia nhưng thời gian của giáo viên lại có giới hạn.
Vì thế, nhà trường đã cung cấp cho các em một khóa học tự túc tại nhà và chỉ giáo cho các em một bài học duy nhất trong mỗi tuần trong vòng hai kỳ. Sau 24 tuần này, họ tham dự kỳ thi GCSE bằng tiếng Italia, mf nhẽ ra, theo thông thường, một học sinh chỉ có thể tham dự kỳ thi này sau ít nhất là ba năm học tiếng Italia tại trường. Kết quả: tất cả đều vượt qua kỳ thi, trong đó có 63% đạt điểm A. Vì sao vậy? Lý do chính là học sinh đã chủ động kiểm soát việc học của mình và tiến hành theo cách mà mình thích.
Học ngoại ngữ cũng là một kỹ năng tư duy
Nghiên cứu chỉ ra rằng, những em nhỏ nhận được những lời chỉ dẫn trong việc học ngoại ngữ có khả năng giải quyết vấn đề phức tạp tốt hơn và nhạy cảm hơn so với sự khác biệt về văn hóa.
Những chương trình học ngoại ngữ tại trường thành  công nhất là những chương trình không chỉ đơn thuần dạy ngoại ngữ. họ sử dung ngoại ngữ như một công cụ học tập. Có thể lấy ví dụ, sẽ rất hữu ích cho giáo viên nếu họ trình bày cả một quá trình lịch sử hoặc nói về nghệ thuật bằng tiếng Tây Ban Nha.
Chúng tôi đặc biệt chú ý tới việc áp dụng phương pháp học tập siêu tốc vào học ngoại ngữ vì chúng tôi biết rằng Ngoại ngữ và toán là hai bộ môn mà học sinh trung bình cảm thấy ít tự tin nhất.

Thứ Bảy, 27 tháng 10, 2012

Kĩ năng trình bày 8: 10 cách để khởi đầu một bài nói chuyện


In
Email

Định tạm thời kết thúc loạt bài về kĩ năng trình bày thì tôi thấy một tài liệu giảng dạy cũ khi còn bên Mĩ. Bài này có tựa đề là “10 cách để khởi đầu một bài nói chuyện”. Đọc lại thấy có nhiều điều hay và có thể nói là thú vị, nên tôi viết ra đây để coi như là chia sẻ cùng các bạn.


Những bài nói chuyện hay, hoặc những bài nói chuyện làm cho chúng ta thích thưởng thức, là tùy thuộc vào thái độ của người trình bày. Đó là thái độ thân thiện. Thân thiện hiểu theo nghĩa diễn giả cố gắng liên kết với người nghe, với khán giả. Một trong những cách để đến gần khán giả là “chat”. Vâng, chat với khán giả qua 10 “kĩ thuật” sau đây:

1. nói rõ những gì bạn sắp trình bày và tại sao;
2. nói cho khán giả biết một số dữ liệu về quê hương hay trường của bạn;
3. cung cấp vài con số thống kê thú vị về quê hương hay trường của bạn;
4. cung cấp vài con số thống kê liên quan đến khán giả;
5. cho khán giả một chút tưởng tượng;
6. hỏi khán giả một câu hỏi và yêu cầu họ dơ tay lên;
7. nói một điều gì đó về cá nhân bạn;
8. đề cập đến một vấn đề mang tính thời sự;
9. nói về một sự kiện nào đó mang tính nghịch lí hay phản logic;
10. yêu cầu khán giả làm một cái gì đó.
Không cần phải dùng tất cả 10 kĩ thuật, mà có thể chỉ 1 hay 2 kĩ thuật là đủ. Nếu bạn là người chưa có kinh nghiệm trình bày, thì dùng kĩ thuật 1, 2 và 3. Nếu bạn là người có kinh nghiệm thì dùng kĩ thuật 4–10.
Lúc nào cũng sử dụng ánh mắt. Dù bạn chọn kĩ thuật nào, thì khi bước lên bục giảng (podium) thì nên mỉm cười và nhìn thẳng vào khán giả. Không bao giờ nhìn lên trần nhà hay nhìn xuống sàn nhà, bởi vì thái độ đó cho khán giả cảm nhận rằng diễn giả chẳng nhớ mình nói gì. Thay vì làm như thế, cố gắng nhìn vào slide, hay nhìn vào tờ giấy trước mặt mình. Khán giả thường thích diễn giả tỏ ra tích cực, và vì thế bạn không nên và không bao giờ nói đùa một cách tiêu cực (hay đùa một cách vô duyên) về nơi chốn của hội nghị. Cho dù thành phố có xấu cỡ nào, thì cũng nên tìm một điểm gì hay hay để nói về thành phố. Nếu Sài Gòn là thành phố lụt lội và kẹt xe, thì không bao giờ nhắc đến chuyện đó, mà nên tìm một điểm hay để nói (chẳng hạn như trung tâm ẩm thực Á châu, dòng sông, Bưu điện, v.v.)
1. Nói những gì bạn sắp trình bày
Kinh nghiệm của tôi cho thấy khi tuyên bố ngay từ đầu nội dung mình sắp trình bày là một cách để giữ sự chú ý của khán giả. Slide thứ hai là slide nói về nội dung. Một trong những cách “chuẩn” để nói về nội dung là:
  • giả thuyết mà bạn muốn kiểm định là gì ;
  • tại sao bạn chọn phương pháp đó để kiểm định giả thuyết;
  • bạn sẽ kì vọng đạt được kết quả gì; và
  • kết quả đó ảnh hưởng đến chuyên ngành ra sao.
Bản gốc
Bản sau khi chỉnh sửa
Hello everyone and thank you for coming. First of all I’d like to introduce myself, my name is Thanh Nguyen. As you can see, the title of my presentation is Innovative Methods of Candidate Gene Selection. I work in a small research group at the University of Heaven in Vietnam.We are trying to investigate the best way to select candidate genes for osteoporosis and we hope that our research will be useful not just in the field of bone health but also for chronic diseases in general.

Hello, I am here to talk about a new way to select candidate genes of osteoporosis. I’d like to tell you three things:

First, why I think the current methods for selecting candidates are not effective.

Second, my radical alternative, which is to let the BMA method make the decision.

And third, how trials proved that even against my own expectations this solution reduced costs by 500%. Moreover, it was as effective as traditional methods in more than 90% of cases. .

Cả hai cách nói đều có thể chấp nhận được. Cả hai cách nói đều rõ ràng và logic. Nhưng bản chỉnh sửa có những ưu điểm như:
  • tránh cung cấp thông tin mà khán giả có thể đoán từ tựa đề bài nói chuyện;
  • nói cho khán giả biết ngay những gì họ sắp nghe mà không cần đưa slide tựa đề;
  • nói lên cái thông điệp chính của bài nói chuyện;
  • nói sơ qua về kết quả của nghiên cứu vào thời điểm mà khán giả còn “hăng hái” để nghe, họ không phải chờ đến slide cuối cùng mới biết bạn sẽ nói gì!
2. Nói cho khán giả biết vài dữ liệu về nơi đang làm việc
Khán giả thường muốn học hay có thông tin mới về những đất nước mà họ chưa bao giờ ghé qua. Chẳng hạn như nếu bạn dự hội nghị ở Âu châu hay Mĩ, và bạn đến từ Hà Nội (ví dụ), thì cần phải “khai thác” tính đặc thù của thành phố. Chẳng hạn như nói đó là thành phố có viện đại học đầu tiên gần 1000 năm về trước. Có lẽ người Việt nói đó là “nổ”, nhưng người nước ngoài sẽ rất thích thú khi biết dữ liệu này. Nhưng nên nhớ là chỉ nói về dữ liệu này trong vòng 30 giây mà thôi. Và, cũng nên nhớ rằng dữ liệu mình nói ra phải có liên quan đến đề tài (dù xa hay gần) mình sắp trình bày. Dưới đây là một ví dụ trong bài giảng của một nghiên cứu sinh từ Brazil (Ba Tây):
Bản gốc
Bản sau khi chỉnh sửa
Good afternoon everyone, my name is Cristiane Rocha Andrade and I am a PhD student at the Federal University of Paraná in Brazil. I am here to give you a presentation on some research I have been conducting on allergies to cosmetics and to propose a way to use natural cosmetics.
I come from Brazil. It took me 30 hours to travel the 9189 km to get here, so please pay attention! In Brazil we have two big forests, the Amazonian and the Atlantic with around 56,000 species of plants. More than 90% of these species have not been studied yet. This is why I decided to study natural cosmetics with raw materials from Brazil.

Trong bản chỉnh sửa, cô Cristiane tỏ ra thông minh khi trình bày thông tin một cách dí dỏm làm cho khán giả phải chú ý. Cô Cristiane dùng nhiều số liệu, kể số liệu chính xác về chiều dài giữa thị trấn ở Ba Tây đến thành phố mà hội nghị đang diễn ra. Cô còn nói “khoảng 10,000 km” nhưng điều đó có lẽ chưa gây ấn tượng bằng cách nối kết với mục tiêu nghiên cứu. Đó là một cách mở đầu rất thông minh!
3. Cung cấp vài con số thống kê liên quan đến quê hương mình
Thử tưởng tượng bạn đang nghiên cứu về ảnh hưởng của môi trường đến sản phẩm . Một cách tiêu biểu nhưng không hay mấy là cách nói “Today I am going to present some results on the problem of soil erosion and how it affects food production in my country”. Không có gì sai, nhưng … chán. Bạn có thể bắt đầu bằng một con số ấn tượng: “Ten thousand tons of soil are lost through erosion in my country every year. This means that fertility is lost and desertification ensues.”
Hoặc bạn có thể bắt đầu bằng một câu chuyện cá nhân. Chẳng hạn như có thể nói “Two months ago I went home and saw the devastation caused by the floods [shows picture of floods]. I have an uncle whose land has been almost completely eroded. This means that his crops will fail this year. So why is this a problem? It means that in the world today …”
Một cách khác để bắt đầu bài nói chuyện là nói về đất nước mình: “In my country 30 tons of soil per hectare is lost due to rain every year.” Nhưng vấn đề là 30 tấn thì khó hiểu nó có ý nghĩa gì, nên cách hay hơn nữa là bạn làm một so sánh: “Imagine if this room was filled with soil. Well, after a single rainstorm on a small field in my country, three quarters of the soil would have disappeared.” Trong trường hợp này, bạn cung cấp cho khán giả một con số thống kê mà họ có thể liên đới đến. Con số có thể không hoàn toàn chính xác, nhưng nó đủ để nói đến một vấn nạn, một điều gì đó quan trọng hay rất quan trọng. Nêu bạn nói thêm về hệ quả thì khán giả có thể mà khán giả có thể so sánh với những gì họ biết như câu the equivalent of Iceland would disappear in less than a year thì chắc chắn khán giả khó mà làm lơ bài nói chuyện được!
4. Cung cấp một vài con số thống kê liên quan đến khán giả
Có lần tôi dự một buổi giảng rất thú vị. Diễn giả bước lên bục giảng không bật máy và đi thẳng vào vấn đề rằng sau khi ông xong bài giảng này ở Úc sẽ có 150 người gãy xương và làm tốn nước Úc 150 ngàn đô-la cộng thêm vài sinh mạng sẽ về bên kia thế giới. Nói xong ông ngừng 5 giây và tỏ ra ... buồn bã. Khán giả chưa biết ông sắp nói gì thì màn ảnh hiện ngay slide đầu tiên và thế là ông khởi đầu bài nói chuyện hùng hồn, thuyết phục mọi người về một chủ đề cực kì hẹp và chuyên sâu. Sau này tôi mới hiểu chính vì chủ đề quá hẹp, nên ông cố tình gây ấn tượng ngay từ đầu để thu hút sự chú ý của khán giả.  Những con số thống kê đúng là ... lợi hại!   
Do đó, một cách dẫn nhập rất hữu hiệu là trưng bày tựa đề bài nói chuyện trong lúc khán giả đang bước vào khán phòng. Rồi sau đó bắt đầu, bằng một màn ảnh trống không và nói với khán giả về một con số thống kê quan trọng trong lĩnh vựuc nghiên cứu của bạn. Sau khi nói về con số thống kê, bạn mới tự giới thiệu về mình và nói tại sao con số thống kê đó có liên quan đến những gì bạn sắp trình bày.
Dĩ nhiên, ban biết tại sao bạn nói đến con số thống kê đó, nhưng khán giả có thể không biết. Và, chính vì thế, nhiệm vụ của diễn giả là nối kết với khán giả. Nếu có thể, dùng các con số thống kê để kể về kinh nghiệm cá nhân của bạn. Một vài ví dụ có thể minh họa như sau:
  1. 73 million papers have been completed in the last 10 years.
  2. Last year 7,300,000 papers were completed.
  3. Every day 20,000 scientific papers are completed.
  4. 14 papers are completed every minute.
  5. In the 10 minutes that I have been talking to you this morning 140 papers will have been completed around the world.
  6. Hands up those of you who have finished writing a paper in the last seven days.
  7. Well around the world, in the last week about 140,000 papers will have been produced, that’s an incredible 14 papers every minute.
  8. By the year 2050 800 million papers will have been written, that’s enough paper to fill this conference room 33,000 times.
Con số thống kê 1 có lẽ quá cao để khán giả có thể hiểu. Con số thống kê 2-4 có lẽ ok, nhưng không có tác động. Con số thống kê 5 thì thú vị bởi vì nói nói lên tính thời gian (ngay tại thời điểm diễn giả nói chuyện), chứ không phải một ngày tháng nào đó. Con số thống kê 6 làm cho khán giả phải lắng nghe câu trả lời. Con số thống kê 7 làm cho khán giả phải so sánh.
5. Tạo điều kiện cho khán giả tưởng tượng
Without introducing yourself or the topic of your presentation, make your first word of your presentation “Suppose. . ..” and then give the audience a hypothetical situation which relates both to the audience and to the topic of your research.

Bản gốc
Bản sau khi chỉnh sửa
My name is Lan and the title of my presentation is Using Protein from Whey-coated Plastic Films to Replace Expensive Polymers. As you can see in this outline slide, I will first introduce the topic of 
Suppose everyone in this room had brought with them today all the food packaging that they had thrown away in the last year. I have counted about 60 people here. Given that the average person consumes 50 kilos of food packaging a year, then that is three tons of packaging.

Over the next 4 days of this conference, we will produce about 450 kilos of packaging, including plastic bottles. My research is aimed at increasing the recyclability of this packaging by 75%. How will we do it? Using protein from whey-coated plastic films to replace expensive polymers.

My name is Lan and 


6. Hỏi khán giả một câu hỏi hay yêu cầu họ dơ tay lên
Một cách hữu hiệu để mắt đầu một bài nói chuyện là làm cho khán giả suy nghĩ về một câu hỏi. Nếu bạn chọn kĩ thuật này, thì bạn phải hỏi câu hỏi, chờ khoảng 2-5 giây, và sau đó tiếp tục. Chẳng hạn như tưởng tượng rằng bạn nói chuyện trong một hội nghị về một bệnh rất hiếm, thì có lẽ không cần phải bắt đầu với một định nghĩ bệnh hiếm là gì, kiểu như:
Rare Diseases are a heterogeneous group of serious and chronic disorders having a social burden.
Bởi vì khán giả có lẽ đã biết bệnh hiếm là gì rồi. Nói như thế chẳng khác gì lên lớp người ta! Thay vì “lên lớp” như thế, bạn có thể nói về một điểm nào đó mà phần lớn họ không biết hay sẽ thấy thú vị. Do đó, bạn có thể viết trên slide hai dòng (chỉ 2 dòng):
1:50,000
1:2,000

Khán giả sẽ lập tức chú ý những con số này nói lên điều gì. Sau đó, bạn mới bắt đầu giải thích:
Do you know anyone who has a rare disease? [Ngưng 2 giây] Well if you are from the United Kingdom, the chances are that you don’t. But if you are from Spain, then you might know someone who does have a rare disease. Does that mean that here in Spain we
have more rare diseases? No, it simply means that our definition of what constitutes a rare disease is different from that in the UK. A rare disease in the UK is something that affects 1 in 50,000 people. In Spain we follow the European Union definition of 1 in 2,000.
That’s a very big difference. Well, my research group has been looking at … The technique is to immediately tell the audience something that they may not know, rather than giving them an abstract definition of something they already know.
Chú ý mỗi câu đều ngắn — và kĩ thuật này giúp khán giả dễ hiểu. Ngưng 2 giây sau khi đặt một câu hỏi có lẽ như là dài đối với diễn giả đang đứng trên bục giảng, nhưng đối với khán giả thì không dài.
Một cách khác là hỏi câu hỏi và yêu cầu khán giả dơ tay:
Bản gốc
Bản sau khi chỉnh sửa
Hello everyone, I am Rossella Mattera, a PhD student in Molecular Medicine. I am here today to tell you about the ExPEC project, in particular about a vaccine against ExPEC.
What is ExPEC? ExPEC or extraintestinal pathogenic Escherichia coli, is a microorganism that causes a large spectrum of diseases associated with a high risk of death. The commonest extra-intestinal E.coli infection that is caused by these strains is cystitis, in fact 80% of women have this “experience” during their lifetime, with a reinfection in less than 6 months …

Hands up the men who have had cystitis.[Ngưng 2 giây] I bet many of the men here don’t even know what cystitis is [nói với giọng đùa]. In this room there are 20 women and 16 of you women will experience cystitis during your lifetime. You men are lucky because cystitis mainly affects women. It is a horrible infection that makes you feel you want to go to the toilet every two or three minutes.

Cystitis is caused by ExPEC or extra-intestinal pathogenic Escherichia coli. This infection affects 80% of women. Cystitis, pyelonephritis, sepsis, and neonatal meningitis are common infections caused by these strains. Most ExPECs are resistant to the antibiotic therapy, therefore we need a vaccine. I am a PhD student in Molecular Medicine. I am here today to tell you about a vaccine against ExPECs.


7. Nói một điều về cá nhân diễn giả
Nói một câu chuyện “tầm phào” về cá nhân bạn (chẳng hạn như lí bạn thích lĩnh vực nghiên cứu này, đề tài này làm bạn chú ý là do yếu tố gia đình, nơi làm việc, hay một lí do nào đó). Một cách khác để bắt đầu bài nói chuyện là nói một điều gì đó mang tính khó hiểu, nghịch lí. Nên nhớ là bạn phải chứng tỏ mình hào hứng với đề tài bằng cách nói cho khán giả biết điều gì làm cho bạn thấy thích thú về đề tài nghiên cứu. Khi bạn nói về cái “passion” của mình về đứa con tinh thần, bạn cần phải tỏ ra tươi tắn, và giọng nói trở nên hồ hởi. Đó chính là một cách làm cho khán giả “nóng lên” – tiếng Anh gọi là warming up!
Bản gốc
Bản sau khi chỉnh sửa
I am going to describe the creation of strawberries with a strong consistency in the pulp. In our research we modified strawberry plants with agrobacterium and we obtained 41 independent transgenic plants. On the basis of yield and fruits firmness, we then selected six different varieties of strawberry.

I became interested in agronomy and biosciences completely by accident. One summer holiday while I was a student I was working in an organic ice cream shop. Every day we got crates of fresh fruit, and every day we had to throw away kilos of strawberries because the ones at the bottom were completely squashed and had already started to mold. The pears, on the other hand, were always fine. So I thought, what if we could mix the succulent look and delicious taste of a strawberry with the strong consistency of the pulp in a pear?

Trong bản gốc, diễn giả khai mạc bài nói chuyện mà không cho khán giả thời gian để động não. Nếu khán giả bỏ sót những gì diễn giả nói ngay lúc này, sự hiểu biết của họ sẽ bị hạn chế. Trong bản được chỉnh sửa, diễn giả trả lời câu hỏi mà nhiều người đang thắc mắc. Khán giả sẽ “thưởng thức” và so sánh trải nghiệm của họ với diễn giả. Kĩ thuật nói một vài điều về diễn giả có thể sử dụng:
  • từ ngữ thông thường như là diễn giả đang nói chuyện với những người bạn;
  • cung cấp vài thông tin hay chi tiết thú vị;
  • trích dẫn từ các nhà nghiên cứu khác;
  • dùng câu văn ngắn và dài một cách … ngẫu nhiên;
  • tỏ ra là mình đang kể chuyện.
8. Đề cập đến một vấn đề thời sự
Diễn giả nên cố gắng suy nghĩ đến một đề tài hay thông tin mà khán giả đang suy nghĩ đến, như một bản tin trên báo chí có liên quan đến hội nghị. Ví dụ:
Bản gốc
Bản sau khi chỉnh sửa
My name is Hung Nguyen and I work at the Center for Transportation Research in …. In my presentation today I would like to tell you the results of an experimental study on real time bus arrival time prediction using GPS data.
I know that a lot of you, like me, have been getting to the conference each day by bus. I don’t know about you, but I have had to wait about 10 to 15 minutes each time. And it’s been great fun. In fact, not only have the buses been late, but as soon as one comes, then another two quickly follow. And that’s made me even happier. Why? Because my research is investigating why this happens—why do buses come in threes? And if it happens here in Geneva, where Rolex have their headquarters, then clearly no one else has solved the problem yet, and I am going to get in there first. My name is Hung Nguyen and 



Trong cách nói trên, diễn giả Hung Nguyen bắt đầu bằng một câu chuyện có thể nói là vô vị (đón xe bus), nhưng khi diễn giả liên đới đến trải nghiệm của khán giả cũng như chủ đề nghiên cứu của diễn giả thì câu chuyện trở nên đáng chú ý. Diễn giả cũng thêm vào một câu vui vẻ mà có lẽ phần lớn diễn giả trong hội trường đang bức xúc. Với kĩ thuật này, diễn giả có thể kiềm giữ sự chú ý của khán giả vào bài nói chuyện.
9. Nói một điều gì ngược lại với trực giác
Người ta nói chung thích được biết quan điểm của mình bị thách thức ra sao. Dĩ nhiên, ở đây chúng ta không bàn đến những quan điểm về các vấn đề nhạy cảm như tôn giáo hay đạo đức. Nếu nghiên cứu của bạn chứng minh một điều gì đi ngược lại với ý kiến phổ biến, thì hội nghị là một diễn đàn lí tưởng để gây chú ý. Ví dụ:

Bản gốc
Bản sau khi chỉnh sửa
In this presentation a comparative analysis will be made of some investigations into the proficiency in the use of the English language on a world scale. The parameters and methodology used to make the analysis, along with some of the results will be presented. I will begin by giving a brief overview of the background 
Who speaks and writes the best English in the world? The British maybe, [Ngưng 2 giây]after all they have the Queen, and that’s where the language originated? [Ngưng] Or do you think it’s the Americans? Or the Canadians or Australians? [Ngưng] Actually it’s the Scandinavians, the Danes, and the Dutch. And if you have been attending most of the presentations here in the last few days, I guess it’s these guys who you understood the best. Does this mean that the native English speakers can’t even speak their own language? Of course not. But 


10. Yêu cầu hay mời khán giả làm một cái gì đó
Tác giả Bjørn Lomborg, một chuyên gia về các vấn đề toàn cầu và là một trong 75 người có ảnh hưởng lớn nhất trên thế giới (theo tạp chí Esquire), thường bắt đầu bài nói chuyện trên TED.com bằng những câu hỏi như
What are the big problems in the world? And I must say, before I go on, I should ask every one of you to try and get out pen and paper because I’m actually going to ask you to help me to look at how we do that. So get out your pen and paper. The bottom line is, there is a lot of problems out there in the world. I’m just going to list some of them. There are 800 million people starving. There’s a billion people without clean drinking water. Two billion people without sanitation. There are several million people dying of HIV and AIDS. The lists go on and on. There’s two billions of people who will be severely affected by climate change—so on. There are many, many problems out there.
In an ideal world, we would solve them all, but we don’t. We don’t actually solve all problems.
And if we do not, the question I think we need to ask ourselves—and that’s why it’s on the economy session—is to say, if we don’t do all things, we really have to start asking
ourselves, which ones should we solve first? And that’s the question I’d like to ask you.
If we had say, 50 billion dollars over the next four years to spend to do good in this world, where should we spend it?
Sau đó, ông mời khán giả suy nghĩ trong vòng 30 giây về 10 vấn đề lớn nhất trên thế giới ngày nay là gì, và sẽ dành ưu tiên giải quyết vấn đề nào. Kĩ thuật này không chỉ trình bày những con số thống kê mà còn gây sự chú ý của khán giả một cách trực tiếp. Điều này có nghĩa là khán giả cảm thấy có động cơ để đi tìm một giải đáp cho vấn đề mà ông nêu ra.
Mời khán giả làm một cái gì đó hay suy nghĩ về một vấn đề gì đó cần phải mời một cách chủ động. Không nên chỉ đứng trên bục giảng một cách thụ động. Phải dùng “body language” (điệu bộ) để gây chú ý. Kĩ thuật này có vài ưu điểm như:
  • diễn giả có thời gian để ổn định trước một nội dung quan trọng;
  • cho khán giả một giải lao ngắn;
  • tạo sự hứng thú trong khán giả, nhất là trong điều kiện diễn giả phải nói chuyện vào buổi chiều (khi phần lớn khán giả đều mệt mỏi và ... buồn ngủ).
Sau khi đọc tất cả 10 kĩ thuật trên đây để bắt đầu một bài nói chuyện, có lẽ bạn đọc sẽ nói một trong hai câu sau đây: (1) đó là những kĩ thuật có ích và tôi có thể thực hành; hoặc (2) tôi không đủ trình độ tiếng Anh và tự tin để thực hành.   Nhưng không có lí do gì bạn không thể thực hành một vài kĩ thuật trên đây. Nhiều nghiên cứu tôi hướng dẫn thoạt đầu còn ngần ngại, nhưng sau khi thực hành một vài lần, họ bắt đầu hứng thú. Có người sau này trở nên thành thạo và còn chỉ lại cho tôi những kĩ thuật “độc đáo” hơn (tôi chưa bàn ở đây). Để có một bài nói chuyện hay, vấn đề không chỉ là nội dung mà còn là hình thức. Bạn cần phải có một chút can đảm (đứng trước đám đông để nói về đề tài mình yêu thích). Bạn cần phải tỏ ra hào hứng với đứa con tinh thần của mình.
Nên nhớ rằng: cần phải phân biệt một nhóm slides và một bài nói chuyện (presentation). Bạn có thể có vài chục slide với hình ảnh và ca bệnh thú vị, nhưng những slides đó không bao giờ trở thành một presentation, nếu mình không “thổi hồn” vào slides và câu chuyện mình sắp trình bày. Cũng cần nhấn mạnh rằng quan tâm đến slides và cách trình bày là một cách chúng ta tỏ lòng tôn trọng khán giả. Khán giả bỏ thời gian và tiền bạc đến nghe và hiểu một presentation, chứ không phải để xem những slides và một cái máy biết nói.
Thế là bạn đọc đã bị "tra tấn" 8 bài liên tiếp về kĩ năng trình bày. Bài này là bài cuối (dù người ta nói never say never again!) Qua 8 bài hướng dẫn về kĩ năng trình bày, tôi hi vọng các bạn đã học hỏi được vài kĩ năng cần thiết trong hội nghị khoa học. Những kĩ năng này thì sách vở viết cũng nhiều, và trên mạng thì cũng chẳng ít.  Nhưng có lẽ họ viết cho người nói tiếng Anh là chính, còn tôi thì viết hay soạn ra như là trải nghiệm cá nhân để chia sẻ hay "truyền nghề" cho các bạn trẻ hơn. Như có bạn đọc viết, đó là những điều “rút gan rút ruột” :-) để chỉ dẫn cho các bạn. Tôi tin chắc rằng khi đọc và thực hành các bạn sẽ cảm thấy mình tự tin hơn và dần dần trở thành chuyên nghiệp hơn trong những lần xuất hiện trong các hội nghị khoa học. (Dĩ nhiên, loạt bài này chỉ nhắm đến các bạn sinh viên hay đang làm nghiên cứu sinh là chính, chứ còn các vị giáo sư này nọ thì không cần đọc vì họ đã quá "nghề" trong các kĩ năng này rồi).
Được phân công hay mời nói chuyện trong các hội nghị khoa học là một vinh hạnh. Trong hàng ngàn abstracts chỉ có 5% hay ít hơn được chọn cho trình bày bằng miệng mà dân trong nghề gọi là oral presentation. Ở viện tôi, nghiên cứu sinh nào được "oral presentation" trong các hội nghị quốc tế lớn thì được tài trợ gần như 100% kinh phí để đi dự.  Lí do đơn giản là oral presentation chính là một cách quảng bá hình ảnh của viện / trường rất hữu hiệu. Với chúng ta, dù mang quốc tịch gì (nhưng họ Nguyễn thì không thể nhầm được), nói chuyện hay trình bày trong các hội nghị khoa học quốc tế là một cơ hội tuyệt vời để quảng bá hình ảnh Việt Nam và người Việt Nam. Mình cần phải tận dụng cơ hội này. Do đó, tôi thường hay nói với nghiên cứu sinh và sẽ nói lại ở đây một lần nữa như là câu kết của loạt bài: Làm gì thì làm, nhớ đừng để mất mặt ba chữ người Việt Nam.
NVT
TB 1. Có bạn nhận xét rằng những gì tôi hướng dẫn chỉ phù hợp cho hội nghị khoa học nước ngoài và đề nghị dịch những “câu tủ” sang tiếng Việt. Cũng là một đề nghị hay, nhưng tôi chưa có thì giờ để làm chuyện đó. Vậy bạn nào có thì giờ thì giúp tôi dịch, và tôi sẽ hiệu đính.
TB 2. Ngày 15 đến 18/8, như đã thông báo trước, tôi sẽ giảng 20 bài trong workshop về cách viết và công bố bài báo khoa học trên các tập san quốc tế. Đây là workshop do một đơn vị của ĐHQG TPHCM tổ chức, tôi chỉ là người giảng bài thôi. Vì thế, các bạn nên ghi danh với ĐHQG chứ không phải với tôi. Trong workshop này sẽ không có bài giảng về cách trình bày, mà chỉ tập trung vào những khía cạnh viết lách trong khoa học. Sẽ có bài tập để thực hành, chắc là … vui lắm. Sẵn đây cũng “quảng cáo” luôn là ngoài workshop ở TPHCM, tôi còn giảng 20 bài về phương pháp nghiên cứu lâm sàng (Design and Analysis of Clinical Studies) ở một đại học phía Bắc.
 Source: Nguyenvantuan.net


Thứ Hai, 22 tháng 10, 2012

Hội nghị quốc tế Mobile Vietnam 2012

Ngày 19.10.2012
Hội nghị Quốc tế về Mobile Vietnam 2012 diễn ra tại Ball room Thăng Long - Khách sạn Melia Hà Nội.
Chuẩn bị tối 18, tới 10h đêm mà vẫn chưa xong
Các việc phát sinh:
I Chuẩn bị cho hội nghị:
1 In tài liệu thiếu, tại liệu photo bị mờ--- foto lại ngay trong đêm để sang mai kịp cho vào túi tài liệu phát cho các khách tham dự hội nghị.
2 Standee in bị lỗi - ( anh Sơn thay vì Trưởng Ban Tổ chức Mobile Vietnam 2012 - ông Nguyễn Trường Sơn) -- quá vội, lấy băng dính bịt chữ Mr Sơn lại)

3. Sắp xếp tài liệu không khoa học, công việc bị chồng chéo.
4 Phiên dịch tại Hội nghị: dịch room, dịch đuổi, thông thạo chuyên ngành.
5 Setup âm thanh, ánh sáng, sân khấu, ghi âm, loa mic.... - Nguyễn Lê làm việc rất ok.

II Diễn ra hội nghị:
4. Làm It bất đắc dĩ
5.  Phải test thử slide trước khi trình chiếu chính thức - như chị Thúy Bình- Phó Tổng giám đốc chiến lược Goldsun focus Media từng làm.
6. Nên trang bị cho mình những hiểu biết căn bản về các dòng máy tính cao cấp như Mac book pro - trường hợp của Marcus Tan ( smaato) là một ví dụ điển hình. May mà mọi việc đều ok hết.
7. Phong cách trình bày của các diễn giả tại hội thảo - có sự khác nhau rất lớn giữa các diễn giả nước ngoài và diễn giả Việt Nam.
ấn tượng: Nguyễn Thị Thúy Bình.
8. Cách điều khiển hội thảo
...

9 Đặt câu hỏi để được các diễn giả và hội trường chú ý - as Dr Thiên Hà./
10. Thu thập các thông tin về diễn giả: Tên, tuổi, công ty, chức vụ, kinh nghiệm làm việc...
11 Diễn giả trả lời các câu hỏi của  khán giả.
...
III. Chuyện bên lề:
1. Thời gian giải lao: teabreak
2. Ăn trưa tại phòng VIP: ăn uống không quan trọng, quan trọng là cơ hội các vip ngồi với nhau để bàn bạc các thương vụ làm ăn trong tương lai.
3. Buffe trưa.
và các câu chuyện khác, khi nào nhớ sẽ viết tiếp tại đây.


Thứ Ba, 9 tháng 10, 2012

Viết ngắn 2 - ngày 09/10/2012

1. Cuối cùng thì face book dự phòng cũng bị chặn, từ nay hết cập nhật tin tức về cuộc sống của nhau. Nàng đã quyết định rũ bỏ tất cả, mình cũng không nên làm phiền nữa. Biết được nàng đã là giao dịch viên BIDV và hạnh phúc với cuộc sống không có hình bóng mình. Thế là mình an tâm rồi :)
2. Một vài điều thú vị rút ra từ ngày làm việc 9/10/2012.
- Đi liên hệ với các trường về việc tổ chức cho sinh viên tham gia vào chương trình Mobile Vietnam 2012.
Sinh viên bây giờ rất năng động, tuy nhiên bộ máy hành chính của các trường lại không được như thế.
- Ấn tượng với khung cảnh của trường Đại học Thăng Long: Cơ sở vật chất khá hiện đại, chỗ nghỉ ngơi của sinh viên còn đẹp hơn cả công viên: bàn + ghế gỗ trắng tinh được đặt trên thảm cỏ xanh mượt dưới tán của những cây bằng lăng.
- Tại Đại học Bách Khoa:
Bách Khoa vẫn giữ được vị trí trường kỹ thuật hàng đầu của Việt Nam, đi ngang qua Viện Hóa học ( ngôi trường này thật rộng, đường đi đến phòng hành chính của trường mỏi cả chân) bắt gặp cảnh 1 thầy đứng tuổi ( ăn mặc giản dị đúng chất dân kỹ thuật) đang trao đổi đề tại với 1 cậu sv năm 3 -4. Cảnh tượng này lần đầu tiên mình bắt gặp, nó làm cho mình thấy lại được sự gắn bó giữa thầy và trò trước đây chứ không phải quan hệ thầy trò nhạt nhạt như kiểu học tín chỉ bây giờ. Khi mình làm xong việc, câu chuyện của 2 thày trò vẫn chưa kết thúc...
Bắt gặp cảnh 2 em sinh viên nữ đứng dưới gốc cây say sưa luyện nói tiếng Anh. Khi đã quyết tâm làm việc gì thì hãy hành động hết mình để đạt được nó.
- Tại Trường Đại học Kinh doanh và công nghệ, bãi đỗ xe rộng thênh thang, giảng đường đông đúc. Tuy nhiên, độ hiện đại cũng như phong cách của sinh viên chưa thể sánh với trường Thăng Long được.
Ở trường Thăng Long còn gặp 1 cậu mặc áo 3 lỗ đen, cơ bắp cuồn cuộn, thu hút mọi anh nhìn của các sinh viên nữ khi họ đi ngang qua. Người đẹp thật có lợi :D
3. Công việc càng ngày càng nhiều, cơ hội để mình rèn luyện và trưởng thành ngay tại Mobile Vietnam 2012. Hiện tại, ình làm việc vì đam mê và muốn học tập, đặt nhẹ vấn đề tiền bạc.
4. Mỗi người chúng ta gặp mặt trong cuộc sống đều có thể là thầy của ta. Hãy chú ý quan sát và học hỏi những điều hay từ họ để làm cho mình ngày càng hoàn thiện.
5. Phong cách nói chuyện cả trực tiếp và qua điện thoại rất là quan trọng. Mình sẽ luyện tập để khi mọi người nói chuyện với mình đều cảm thấy dễ chịu và muốn gặp lại mình :)
6. Bún cá sau viện Quản trị Kinh doanh - Neu không còn ngon như ngày xưa nữa rồi. Chắc tại thời thế thay đổi, nên hương vị món ăn cũng thay đổi theo.
Ngồi ở đây khaongr 10' mà rút ra được nhiều thầy qua nghe được câu chuyện của các thầy sau 1 cuộc vui chơi tennis:
+ Tầm hiểu biết + phong cách nói chuyện giản dị, giọng nói rõ ràng, vừa đủ: câu chuyện về lịch sử xây dựng nhà thờ đá Ninh Bình
  * Công lao của Bá Đa Lộc - Cha Cả - người đầu tiên truyền bá đạo Thiên chúa vào Việt Nam + có công trong việc sáng tạo ra tiếng Việt ngày nay.
   *Công lao của Trương Vĩnh Ký - người đầu tiên dịch Truyện Kiều sang tiếng Việt
" Tiếng Việt còn - nước Việt còn"
 * Vụ bắt Dương Chí Dũng tại Campuchia- DCD được bảo vệ bởi 1 nhóm mafia - cuộc truy bắt rất là gian nan.
* Vấn đề Biển Đông và bọn Tàu khựa: chuyện này dù chính quyền có giấu, có nói tốt như thế nào đi chăng nữa thì dân chúng cũng chẳng mấy người tin. Có sự chống đối ngầm từ tất cả các tầng lớp người Việt Nam.
7. Rèn luyện thói quen giữ lời hứa, đến đúng hẹn trong công việc.

Tạm thế đã, một ngày tuyệt vời!



Thứ Hai, 8 tháng 10, 2012

Cách trình bày tốt trong hội nghị



http://www.powerpointbackgroundtemplates.net/images/powerpoint-presentation-tips.jpgThỉnh thoảng nhận được thư của các bạn từng theo học trong những workshop về “kĩ năng mềm” làm tôi … ấm lòng. Mấy lần trước, tôi đã chia sẻ với các bạn về những trường hợp mà học viên ứng dụng thành công những gì tôi hướng dẫn, hôm nay xin trích một thư của một học viên thành công, và cũng nhân cơ hội này trả lời ngắn cho em ấy luôn.

Email viết (trích):
Em là L, đã tham gia 2 workshop của Thầy tại Tp.HCM, những workshop của Thầy rất bổ ích và "đúng" vào thời điểm em đang cần. Sau workshop viết bài báo khoa học, em đã có 1 accepted paper, mới đây, workshop về trình bày báo cáo trong hội nghị, em có đặt câu hỏi cho thầy, lúc đó em đang băn khoăn có nên tham dự hội nghị KH & trình bày bài accepted paper của mình được không, lúc đó em cũng đang xin tài trợ kinh phí đi dự hội nghị từ NAFOSTED, bây giờ đã được chấp nhận (trong workshop em có hỏi Thầy về các tổ chức nào có tài trợ cho sinh viên ra nước ngoài tham dự hội nghị). Chỉ có điều họ sẽ chi trả sau khi em đi về, vé máy bay họ đã book cho em, em thấy cũng hơi rắc rối, chi phí tham dự conference, book hotel ...
Em viết email 1 là muốn cám ơn Thầy, hy vọng sau này có cơ hội học với Thầy vì Thầy chia sẻ rất nhiều kinh nghiệm quý báu, 2 là xin hỏi Thầy kinh nghiệm để em trình bày tốt trong hội nghị, ngày mai là em bay rồi thưa Thầy, vì thời gian cấp bách, Nafosted chấp nhận cách vào đầu tuần này ( thứ 2), cuối tuần em đã bay, ít có thời gian chuẩn bị, nên em chưa thực hành tập nói gì nhiều ạ.
Em thường xuyên đọc trang web của Thầy, em nhớ câu: Làm gì thì làm, nhưng không được làm mất mặt người Việt Nam :)
Chúc Thầy sức khỏe.

Tôi thường đặt ra một mục tiêu cho mỗi workshop tôi làm là phải có outcome. Outcome ở đây có lẽ nên dịch là thành quả. Học viên sau khi xong khoá học phải có thành quả, như công bố được bài báo khoa học (đây là chỉ tiêu tham vọng nhất, nhưng tôi phải đặt ra). Trong quá khứ đã có nhiều em và đồng nghiệp làm được điều này và thế là nâng cao năng suất khoa học cho Việt Nam. Có em làm được chỉ nhờ đọc những bài viết trên web chứ không có điều kiện tham dự trực tiếp trong các workshop. Nói thật lòng, đó là những thành quả tôi lấy làm tự hào và là động cơ để tiếp tục làm những việc như thế này. Có lần tôi nói trong workshop về trình bày là mấy em bây giờ giỏi hơn tôi mấy chục năm trước, vì các em nói tiếng Anh một cách tự tin, biết thực hành đúng bài bản những gì được hướng dẫn. Đó là nhận xét chân tình, chứ không phải “ngoại giao”.   Đây là những người sẽ giúp Việt Nam hội nhập quốc tế về khoa học trong tương lai.
Em L hỏi cách nào để trình bày tốt. Tôi chỉ có thể khuyên nhanh như thế này:
1. Tìm hiểu khán giả trong hội nghị là ai. Nếu là hội nghị quốc tế thì chắc trong khán giả có người là bậc thầy cô của mình, có người cũng như mình (tức nghiên cứu sinh), nói chung là đa dạng, thì em nên tập trung vào nghiên cứu của mình. Cố tránh những slide mang tính lên lớp (vì mình chưa ở vị trí dạy thầy cô mình) hay những kiến thức kinh điển (vì sẽ làm cho người ta cười mình là trẻ con). Nên đi thẳng vào vấn đề, không nên loanh quanh làm mất thì giờ người khác.
2. Xác định “money slide”. Như tôi có nói trong workshop trước, mỗi bài nói chuyện trong hội nghị phải có cái gọi là money slide, tức là slide có dữ liệu quan trọng nhất, dữ liệu định hình cái nghiên cứu của mình. Đó là slide ăn tiền, slide mà khi họ về nhà vẫn còn nhớ đến mình.  Tất cả các slides khác phải được soạn để yểm trợ cho cái money slide.
3. Khi soạn slides, nhớ đến qui ước n x n. Mỗi slide (nếu text) chỉ nên có khoảng 5-6 dòng thôi, và mỗi dòng nên giới hạn 5-6 chữ. Điều chỉnh số chữ bằng cách chọn font size thích hợp. Nhớ chọn font không chân! Nhớ chọn màu cho thích hợp. Nếu phòng rộng thì chọn màu nền là xanh đậm và chữ trắng hay vàng; nếu phòng hẹp thì chọn màu nền là màu sáng (trắng) và chữ đậm. Nếu có thể, cố gắng dùng nhiều biểu đồ và hình ảnh thay vì dùng slides bằng chữ.
3. Thực hành. Nên nhớ mỗi slide chỉ có 1 phút là tối đa. Nếu người ta cho em 15 phút thì em nên có tối đa là 15 slides. Thực hành nói rất quan trọng. Em nên làm như sau:
  • Cách hay nhất là em soạn (viết ra) toàn bộ bài nói chuyện. Trong bài nói chuyện, em soạn luôn câu mởi đầu, và những câu quan trọng cho từng slide.
  • Soạn xong, em nên học thuộc lòng (nếu được), vì tiếng Anh không phải là tiếng mẹ đẻ nên học thuộc lòng cho … chắc ăn.
  • Thực hành nói: em đứng trước kiếng hay gì đó và thực hành nói, xem có đúng giờ không. Khi đã ok, em mời vài đồng nghiệp vào nghe em nói và đề nghị họ theo dõi giờ, theo dõi điệu bộ xem có ok không.
  • Không bao giờ chủ quan! Trước ngày trình bày, em nên thức sớm và thực hành (trước khi đi ăn sáng!) Ăn sáng xong thì thực hành khó lắm. Ngay trước khi trình bày em vào phòng Speaker (trong hội nghị quốc tế có những phòng dành cho speakers), xem lại slides xem có hình ảnh nào "trật đường rầy" hay những câu chữ nào cần thêm/bỏ, và thực hành một lần nữa.
  • Khi đã ok, em bỏ slide ra, và nghĩ đến tình huống bị cúp điện và em vẫn nói như phây! (Học thuộc lòng rồi, nên chuyện trục trặc kĩ thuật chẳng có vấn đề gì cả).
4. Tập nói. Khi nói, nên nhớ câu đầu là lúc nào cũng cám ơn ban tổ chức và khen thành phố mình đến dự một chút :-). Chẳng hạn như: Thank you, Mr chairman, for your kind introduction. Thank you the organizing committee for giving me an opportunity to come to this BEAUTIFUL CITY and present my work concerning [tựa đề bài báo cáo]. Vạn sự khởi đầu nan: câu mở đầu rất quan trọng. Nếu câu mở đầu trôi chảy, xác suất cao là bài nói chuyện sẽ suôn sẻ. Nếu thành phố em đến có một sự cố nào đó (như Bangkok bị bão lụt chẳng hạn) em nên nói một câu chia buồn với người ta.  Nói được như thế em sẽ gây cảm tình ở khán giả ngay!  Nếu em tự tin khả năng tiếng Anh của mình, có thể nói một câu pha trò để khán giả thức dậy. Dĩ nhiên là nếu chia buồn thì tuyệt đối không được pha trò. 
Khi chuyển từ slide này sang slide khác, em nên dùng nhiều kĩ thuật transition như có đề cập trong workshop.  Chẳng hạn như trước khi chuyển sang slide khác, em nói "In the next slide, I will show .." hoặc "Shown in the next slide is ..." và tay thì đã bấm, xong câu là slide hiện lên ngay.  Làm như thế bài nói chuyện của em sẽ trôi chảy, không đứt đoạn một cách buồn cười.  Khi thấy khán giả có người ngủ, em nói một câu vực họ dậy, như I would like to ask you to pay attention to this figure (nói lớn và nhấn mạnh), hoặc this slide is very important, because ..., hoặc This result is quite remarkable ... Nói bằng giọng nhấn mạnh, chậm nhưng chắc!
5. Câu hỏi. Khi nói xong, em nên có một câu mời gọi người ta đặt câu hỏi. Một cách nói đơn giản là: Thank you for your attention. I would be happy to discuss with you about any point that is not clear in my presentation. Không trốn tránh câu hỏi.  Trước khi trả lời, cám ơn người đặt câu hỏi (thank you for your interesting question). Nếu câu nào khó quá thì nói sẽ bàn thêm hay hỏi trong khán giả có ai biết thì trả lời hộ.  Nếu người hỏi muốn "kiếm chuyện" thì nên bình tĩnh và tỏ ra mình cao hơn họ bằng cách nói rằng "MY VIEW is that .... MY VIEW may not be consistent with yours, but it is consistent with evidence".  Nhấn mạnh là MY VIEW bằng cách nói chậm và lên giọng. Nếu còn ngoan cố hỏi nữa, thì em nói là chúng ta đồng ý là bất đồng ý kiến (we agree to disagree on this point, thank you).  
Nên nhớ là slide cuối cùng phải có cám ơn (acknowledgements). Cần nói thêm là ở VN tôi thấy người ta ít khi cám ơn ai, làm như tất cả dữ liệu là chỉ do họ khám phá ra! Em phải tỏ ra “văn minh” là cám ơn đồng nghiệp và bất cứ ai giúp mình làm được cái nghiên cứu. Ai đó cho tiền em đi dự hội nghị, em phải cám ơn người ta trong slide. NAFOSTED cho tiền thì phải cám ơn họ một cách trịnh trọng. Chẳng những trong slide mà còn phải nói rõ ràng. Cám ơn ban tổ chức đã cho em cơ hội trình bày (ví dụ: I also thank the organizing committee for giving me an opportunity to present my data here in this conference).
Đó là vài lời khuyên nhanh cho em và các bạn. Hi vọng và chúc các bạn một buổi trình bày thành công.
Nguon: Nguyenvantuan.net

Màu da và người Việt




http://www.racismnoway.com.au/teaching-resources/images/PuzzleStimulus.jpgHôm qua, nhân đọc câu phát biểu của Bs Philipp Rösler, tôi có cảm hứng kể vài kinh nghiệm cá nhân ở Úc. Có vài bạn tỏ vẻ ngạc nhiên rằng Úc là xứ sở thân thiện mà cũng có kì thị ư. Lại có bạn nói rằng Việt Nam chúng ta cũng là “chúa kì thị”. Nhưng có một bạn (Huỳnh Mai) bày tỏ suy nghĩ một cách có hệ thống và tôi muốn giới thiệu ở đây.
Nhưng tôi cũng muốn nhân cơ hội này để nói thêm vài điều cho … đầy đủ hơn. Tôi nghĩ rằng xã hội nào cũng có kì thị chủng tộc; nếu không có kì thị chủng tộc thì cũng có phân biệt thành phần và giai cấp. Có lẽ khác nhau là ở mức độ kì thị và biểu hiện. Tôi có cái may mắn đã sống và làm việc qua vài xã hội phương Tây (và dĩ nhiên là Việt Nam) nên có cái cảm nhận chung trên. Ở Mĩ, rất ít ai hỏi tôi câu Where are you from (ông đến từ đâu) theo kiểu tìm hiểu sắc dân nào, nhưng ở Úc thì câu đó rất phổ biến. Dĩ nhiên, tôi không có vấn đề gì về câu đó, nhưng sự hiện diện của câu đó tự nó phản ảnh sự trưởng thành của một xã hội. Ở Mĩ, có lẽ mọi người nhập cư được đảm bảo bình đẳng và xem Mĩ là quê hương, nên câu hỏi đó không có ý nghĩa gì; còn ở Úc, nơi mà người ta còn phân biệt họ và tôi thì câu hỏi đó vẫn tồn tại. Nếu tôi làm gì sai và nếu tôi trả lời tôi đến từ Việt Nam, thì chắc chắn nhiều người Úc sẽ nghĩ À, đúng rồi, nó là thằng Việt Nam mà (như một sự mặc định). Cách hỏi đó cũng giống như Việt Nam ta hay phân biệt người đến từ vùng nông thôn hay thành thị, Nam hay Bắc hay Trung. Nếu tôi làm gì tỏ ra lượm thượm và quê mùa, thì chắc chắn người Sài Gòn sẽ nói hèn gì, nó là Hai Lúa mà. Một sự rập khuông! Do đó, tôi đồng ý là người mình cũng kì thị lắm. 
Úc cũng không nằm ngoài cái “qui luật” đó. Thật ra, Úc từng khét tiếng trên thế giới về kì thị chủng tộc, vì họ có chính sách hẳn hoi. Chính sách đó có tên là White Australia Policy (Chính sách Nước Úc Da Trắng). Theo tinh thần của chính sách này, Úc hạn chế di dân người da màu (kể cả Á châu). Chính sách này chỉ mới được (hay bị) bãi bỏ vào năm 1973 mà thôi. Một chính sách hiện diện lâu dài như thế trong lịch sử thì những di sản của nó còn tồn tại mãi đến ngày nay là điều không ngạc nhiên. Bởi thế mới có những Pauline Hanson, Geoffrey Blainey, Alan Jones, v.v. những người khét tiếng là không ưa di dân, đặc biệt là di dân Á châu và đặc biệt hơn là người Việt Nam. Blainey là một nhà sử học bảo thủ lừng danh của Đại học Melbourne từng phát biểu những câu rất xúc phạm đến người Việt. Ngay cả cựu thủ tướng John Howard cũng có thể được liệt vào nhóm không ưa Á châu này (tôi tự hào là chưa bao giờ bầu cho ông này một lá phiếu nào cả). Kì thị người tị nạn Việt Nam đã trở thành một đề tài nghiên cứu xã hội khá phong phú. Các bạn có thể đọc bài tổng quan này để biết vấn đề nghiêm trọng ra sao.
Mấy năm đầu khi tôi mới qua đây và còn làm trong nhà bếp Bệnh viện St Vincent, các bạn đồng môn tôi hay nói mày may mắn quá, chứ ngày xưa chúng tao bị kì thị dữ lắm. Nên nhớ các bạn đồng môn này là người da trắng (Ý, Hi Lạp, Ba Lan, v.v.) Họ kể rằng thời đó (thập niên 1970) họ không được vào uống bia ở các pub bia dành cho người Úc! Ngay từ những năm đầu thập niên 1980, người Việt tị nạn cũng bị kì thị ghê gớm. Tôi có một anh bạn bị đám Úc da trắng đánh rất nặng, và với anh thì “mối thù” đó được ghi tâm khắc dạ. Đó cũng chính là bối cảnh ra đời của các băng đảng gốc Việt Nam. Những băng đảng này tuy đứng ngoài vòng pháp luật, nhưng ở một khía cạnh nào đó, cũng góp phần làm cho những kẻ kì thị phải kiêng nể người Việt. Nếu những tên kì thị muốn hành hung người Việt, chúng phải suy nghĩ 9 lần trước khi hành động, chứ không dám ngông nghênh như trước đây. Ngày nay, con cháu tôi nghe chuyện đó cứ như là chuyện hoang đường, nhưng hoàn toàn có thật. Do đó, bây giờ những người thuộc thế hệ tôi cũng có thể nói với các bạn mới qua: các bạn may mắn hơn chúng tôi ngày xưa nhiều lắm, vì Úc đã khác xưa rồi và văn minh hơn nhiều :-).
Úc ngày nay quả thật đã khác xưa. Có phần tiến bộ hơn. Bây giờ thì Úc là một xã hội đa văn hoá, với hàng trăm sắc dân sống và làm việc. Cũng như Mĩ (và sau Mĩ), bây giờ Úc có chính sách chống kì thị chủng tộc rất nghiêm ngặt và minh bạch. Do đó, những hành động kì thị chủng tộc có thể ra toà như bỡn. Điều đó không có nghĩa là không còn kì thị, nhưng tình trạng kì thị giảm rất đáng kể. Nếu có kì thị thì cũng chỉ là ngầm mà thôi.
Hôm nọ, tôi nói họ kì thị có bài bản là có bằng chứng chứ không phải suy luận. Cách đây khoảng 15 năm, khi trào lưu học sinh Á châu (kể cả Việt Nam) thi đậu các trường tuyển (trung học), và trúng tuyển các ngành danh giá trong đại học như y khoa, luật khoa, và thương mại, người Úc có phản ứng. Thoạt đầu, phụ huynh người Úc phàn nàn rằng học sinh Á châu chỉ lo học, mà không chơi thể thao, nên làm cho trường của họ bị mất tiếng! Thế là họ yêu cầu học sinh không chỉ trúng tuyển dựa vào khả năng học mà còn thể thao, mà thể thao là điểm yếu của "phe ta". Khi thấy nhiều học sinh Á châu vào các ngành danh giá, họ "nóng mặt" và tìm cách hạn chế. Họ đòi hỏi phải thi tiếng Anh, vì muốn làm bác sĩ thì phải biết nói tiếng Anh (ai cãi được lí lẽ này?), mà tiếng Anh cũng là điểm yếu của "phe ta". Có thể xem đó là kì thị? Có người không xem đó là kì thị, mà là "nâng cao trình độ và khả năng", nhưng cách nâng cao đó hạn chế học sinh gốc Á châu. Tuy nhiên, đến thế hệ thứ hai (tức con cháu chúng tôi) thì tiếng Anh không thành vấn đề nữa.  
Người Việt có quyền tự hào vì đã đóng góp một phần không nhỏ vào sự phát triển của Úc. Tôi còn nhớ 30 năm về trước, những vùng như Cabramatta là một vùng bán nông thôn, nhưng nhờ vào người Việt, vùng này đã trở thành một khu đô thị rất vivant và rất … Việt Nam. Trong khoa học và giáo dục, người Việt cũng có đóng góp tuy không to lớn gì, nhưng cũng nổi trội nếu so với số người Việt ở Úc. Các chính khách Úc, không biết vì muốn nịnh (để lấy phiếu) hay nói thật lòng, thường phát biểu rằng sự thành công của cộng đồng người Việt ở đây là một tấm gương cho các sắc dân thiểu số khác. Bởi vậy, người Việt có quyền gọi nước Úc là quê hương.
Thú thật, nói ra thì đụng chạm, nhưng tôi phải thú nhận một điều là tôi cảm thấy thoải mái với xã hội Úc này hơn là Việt Nam. Ở Việt Nam, theo tôi biết thì người ta vẫn còn phân biệt người trong và ngoài đảng, vẫn còn dựa vào lí lịch (kiểu có công với cách mạng hay tương tự), vẫn còn xem gốc gác “con ông này, cháu bà kia”. Còn ở Úc, tuy vẫn còn kì thị ngầm, nhưng không ai dám hỏi tôi theo trường phái chính trị nào (theo đảng Lao Động hay “Tự Do”), không ai dám hỏi tôi là người Việt Nam hay người Úc, và hoàn toàn không có chuyện chủ nghĩa lí lịch (kiểu tôi là con của ai, và Ba Má tôi làm gì), vì những câu hỏi này được xem là irrelevant và quan trọng hơn là vi phạm luật pháp. Ở Úc cũng không (hay rất rất ít) những qui định lắt léo như bên Việt Nam. Qui định lắt léo hiểu theo nghĩa muốn diễn giải thế nào là tuỳ ý người có quyền. Ở Úc, tôi không thấy có sự đố kị giữa đồng nghiệp, vì tiêu chuẩn minh bạch, đâu ra đó, người được bổ nhiệm thường đúng người đúng việc. Nhìn như vậy để thấy rằng xã hội Việt Nam còn phải tiến hoá một thời gian dài mới được công bằng như xã hội Úc.
Nếu có thì giờ tôi sẽ tìm đọc những nghiên cứu xã hội về kì thị chủng tộc. Nhưng tôi có một giả thuyết là cường độ kì thị tỉ lệ nghịch với kiến thức văn hoá. Hình như Einstein từng nói rằng cái ego (cái tôi) của một cá nhân càng lớn khi kiến thức của cá nhân đó càng thấp (tương đường với câu thùng rỗng kêu to của người Việt?). Viết theo công thức là ego = 1/knowledge. Tương tự, có thể viết rằng discrimination = 1/education. Quan sát của tôi là kì thị thường xảy ra trong môi trường khó khăn, và người có văn hoá thấp (hiểu theo nghĩa thiếu cơ hội học hành đến nơi đến chốn, hoặc thiếu thông tin), hoặc sống trong môi trường cô lập không tiếp xúc với người ngoại quốc, v.v. là những người hay bày tỏ thái độ kì thị. Vì sống trong môi trường cô lập, nên họ nhìn người ngoài hay khác văn hoá với thái độ nghi ngờ. Họ cảm thấy bị đe doạ bởi một nền văn hoá khác. Điều này giải thích tại sao người Úc ở vùng nông thôn thường có xu hướng rất ghét người di dân. Nhưng khi họ được đi đây đi đó, tiếp xúc với các nền văn hoá khác, thì họ cởi mở hơn. Nếu giả thuyết này đúng thì biện pháp giảm kì thị chính là giáo dục.
Với những bày tỏ mang tính dẫn nhập trên, bây giờ các bạn có thể đọc bài viết của chị Huỳnh Mai ở đây:http://huynhmai.org/2012/09/15/142.